Ο βομβαρδισμός δημοσιογραφικής α-νοησίας συνεχίζεται

“Πριν από δύο χρόνια, τον Ιανουάριο του 2013, συμμετείχα στην διοργάνωση μίας ημερίδας που έγινε από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Στην ημερίδα παρουσιάστηκαν εναλλακτικές προσεγγίσεις τόσο για την ερμηνεία της κρίσης όσο και για την επίλυσή της. Μεταξύ άλλων παρουσιάστηκε από τον Bernard Lietaer η λύση για την υιοθέτηση ενός συμπληρωματικού μέσου πληρωμής.



Νικόλαος Καρατσόρης|| Monetary Reform

University of Westminster

Ειδικότητα: International Business


O Lietaer είχε δώσει δύο συνεντεύξεις, μία στον Δημήτρη Ζάντζα για το Capital και μία στον Λεωνίδα Βατικιώτη για το περιοδικό Nexus.

Που εντόπιζε τις δυσκολίες για την υιοθέτηση ενός συμπληρωματικού μέσου πληρωμής:

«Η δυσκολία βρίσκεται στο μυαλό μας. Για αιώνες γίνεται αυτή η πλύση εγκεφάλου, ότι κάθε χώρα πρέπει να έχει ένα μόνο νόμισμα. Ολόκληροι τομείς της οικονομικής επιστήμης έχουν αναπτυχθεί πάνω σε αυτή την υπόθεση. … Η Ελλάδα έχει προβλήματα που δεν λύνονται με λιτότητα. Θυσιάζεται μια ολόκληρη γενιά, θυσιάζονται τα πάντα, ουσιαστικά για να διατηρηθεί ένα νομισματικό μονοπώλιο. Γιατί; Πρέπει απλά να σκεφτούμε διαφορετικά.» [1]
Αργότερα το 2014, σε άλλη συνέντευξη που έδωσε στην Εφημερίδα των Συντακτών και στον δημοσιογράφο Τάσο Τσακίρογλου αναφέρει ότι:
«Εάν δείτε πώς έχουν φτιαχτεί τα πράγματα από το λόμπι των τραπεζών, η απάντηση είναι ότι υπάρχει μόνο το κοινό νόμισμα. Το πρόβλημα είναι ότι τα πάντα έχουν καταληφθεί από το λόμπι των τραπεζών. Και οι τράπεζες προτιμούν το ενιαίο νόμισμα.» [2]

Τι τελευταίες ημέρες γράφεται στον τύπο η εισαγωγή σε κυκλοφορία ενός IOU θα οδηγήσει στον αποθησαυρισμό του ευρώ και τελικά θα ισχύσει ο νόμος του Gresham ότι το καλό χρήμα θα διώξει το κακό.

«Αυτό όμως που περιγράφει ο νόμος συμβαίνει αν έχεις δύο νομίσματα που είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους με μια σταθερή ισοτιμία. Κι επίσης αν έχεις ένα ίδρυμα, για παράδειγμα μια κεντρική τράπεζα, που μεριμνά για την διατήρηση αυτής της ισοτιμίας. Επομένως, αν αφήσεις ελεύθερη την ισοτιμία μεταξύ τους δεν θα έχουμε καμιά διαταραχή της νομισματικής ισορροπίας.» [3]
Ο νόμος του Gresham δεν ισχύει όταν μιλάμε για ελεύθερη αγορά.

Είχα μεταφράσει ένα άρθρο-συνέντευξή του. Γιατί είναι απαραίτητη η ελεύθερη κυκλοφορία παράλληλων νομισμάτων;

«Το να σχεδιάσουμε νέα νομισματικά συστήματα ισοδυναμεί με τον επανασχεδιασμό των στόχων στον οποίο προσανατολίζεται η ανθρώπινη προσπάθεια. .. Η έλλειψη είναι στα εθνικά νομίσματα. Στην πραγματικότητα η δουλειά των κεντρικών τραπεζών είναι να δημιουργούν και να συντηρούν την νομισματική έλλειψη.» [4]

Τελικά ποιόν στόχο πρέπει να εξυπηρετεί η εισαγωγή σε κυκλοφορία συμπληρωματικών μέσων; Θα συμφωνήσω με τον φίλο Θανάση Μαυρίδη που έγραφε πέρυσι ότι «

Σήμερα, πάντως, τα "νομίσματα" αυτά, τα "κουπόνια" ή "πιστοποιητικά" έχουν σε αυτές τις χώρες περίοπτη θέση. Εμείς, αν δεν το κάνουμε τώρα που η χώρα μαστίζεται από την ανεργία, πότε θα το κάνουμε;»
Αναφέρθηκε σε εκείνο το άρθρο στο πείραμα της αυστριακής πόλης Worgl της δεκαετίας του 1930 που έλυσε σε χρόνο ρεκόρ το πρόβλημα της ανεργίας μέχρι που παρενέβη η Κεντρική Τράπεζα της χώρας και το απαγόρευσε.
«Αν δεχτούμε ότι η Ελλάδα είναι μία μικρή κοινότητα της Ευρώπης, όπως η Αυστριακή πόλη Worgl ήταν μία μικρή κοινότητα στην Αυστρία, μπορούμε να φανταστούμε πόσο ευεργετική θα μπορούσε να είναι η κυκλοφορία εναλλακτικών νομισμάτων.» [5]

Το πιο σημαντικό παράδειγμα ενός δεύτερου νομίσματος είναι αυτός της Ελβετίας και του WIR το οποίο υπάρχει από το 1934. Για την σημασία του WIR για την εθνική οικονομία της Ελβετίας σας παραπέμπω στο [6] ενώ θα βρείτε και την τεκμηρίωση γιατί η εισαγωγή σε κυκλοφορία ενός συμπληρωματικού μέσου ακόμη και σε εθνικό επίπεδο δεν δημιουργεί δημοσιονομικό πρόβλημα. Θα σας πρότεινα επίσης εάν δεν έχετε διαβάσει ποτέ στην ζωή σας κάτι για το χρήμα να διαβάσετε το βιβλίο του Hjalmar Schacht, Η Μαγεία του Χρήματος, παραπομπές στο οποίο κάνω πολύ συχνά. [7] Αν υπάρχει ένα παράδειγμα στην παγκόσμια ιστορία για το πώς μία χώρα καταστρέφεται και ανοικοδομείται αυτό είναι της Γερμανίας. Θα σας πρότεινα επίσης να δείτε την πολύ σύντομη παρουσίαση του Bernard Lietaer σε μία ημερίδα πριν από λίγα χρόνια. [8]

Εχθές ο «έγκριτος» Μπάμπης Παπαδημητρίου έγραφε στην Καθημερινή

«Η κυβέρνηση έχει ήδη ενημερωθεί ότι η έκδοση παράλληλου «χρήματος» απαγορεύεται σε χώρα-μέλος της Ευρωζώνης και η ΕΚΤ δεν πρόκειται ποτέ να δώσει τη σχετική άδεια.» [9]
Αυτό που απαγορεύεται είναι η έκδοση τραπεζογραμματίου [banknote] που θα είναι «νόμιμο μέσο πληρωμής.» [legal tender] Προσωπικά έχω στα χέρια μου επιστολή του γερμανικού υπουργείου οικονομικών που αναφέρει ότι στις «σχέσεις κράτους-πολίτη, οι όροι υπό τους οποίους πληρούνται οι υποχρεώσεις δημόσιων πληρωμών (φόροι, δασμοί, τέλη), ρυθμίζονται από διατάξεις για διακανονισμό πληρωμών πλην των μετρητών» [10] ενώ στις ιδιωτικές συναλλαγές ισχύει η αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων και η υποχρέωση μπορεί να εξοφληθεί σε οποιοδήποτε μέσο συμφωνηθεί. Να είστε σίγουροι ότι ένα ψηφιακό μέσο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν μπορεί να το απαγορεύσει.

Τρία προβλήματα είπαμε έχει ένα συμπληρωματικό μέσο πληρωμής:
1) θεσμικοί εκβιασμοί στην Ευρωζώνη
2) το άρθρο 3 του καταστατικού της Τράπεζας Ελλάδος.
3) πιθανός αποκλεισμός του τραπεζικού συστήματος από αυτό

Αυτά για σήμερα … Ο βομβαρδισμός δημοσιογραφικής α-νοησίας συνεχίζεται.

Η μελέτη του χρήματος είναι μία μελέτη των θεσμών, της ίδιας της ιστορίας και της εξέλιξης.
Ίσως τελικά να μην υπάρχει ελπίδα και να μας αξίζει να κινηθούμε στις παρυφές της μετριότητας.”

[1] "Η Ελλάδα χρειάζεται ένα παράλληλο νόμισμα"
[2] Μπερνάρ Λιτέρ: «Η Ε.Ε. κυριαρχείται από τα μεγάλα λόμπι»
[3] Συνέντευξη: Μπερνάρ Λίτερ (τ. 72)
[4] Prof. Bernard Lietaer: Πέρα από την απληστία και την έλλειψη
[5] Τι λέτε για τα εναλλακτικά "νομίσματα";
[6] Excerpt from the report “WIR and the Swiss National Economy”
[7] HJALMAR SCHACHT :THE MAGIC OF MONEY
[8] "Financial reform for a sustainable economy": Part 3 Bernard Lietaer
[9] Τα σενάρια της επόμενης μέρας
[10] Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΤΩΝ & ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΩΣ LEGAL TENDER ... ΚΛΑΙΩ ΣΤΑ ΓΕΛΙΑ


Νικόλαος Καρατσόρης|| Monetary Reform

University of Westminster

Ειδικότητα: International Business